Czym jest służebność przesyłu
Służebność przesyłu to prawo, które pozwala przedsiębiorcy przesyłowemu (np. zakładowi energetycznemu, gazowni czy wodociągom) korzystać z cudzej nieruchomości w określonym zakresie. Chodzi o możliwość utrzymywania na działce urządzeń przesyłowych, dojazdu do nich, ich naprawy i konserwacji. Instytucję tę uregulowano w Kodeksie cywilnym (art. 3051–3054), a obowiązuje od 3 sierpnia 2008 roku.
Jakich urządzeń dotyczy
Służebność przesyłu może dotyczyć m.in.:
- linii energetycznych niskiego, średniego i wysokiego napięcia oraz słupów,
- gazociągów,
- wodociągów i kanalizacji,
- ciepłociągów,
- linii telekomunikacyjnych.
Wokół takich urządzeń zwykle wyznacza się pas ochronny, w którym nie wolno budować ani swobodnie zagospodarować terenu. To właśnie ograniczenie w korzystaniu z gruntu jest podstawą roszczeń właściciela.
Jak powstaje służebność przesyłu
Służebność może zostać ustanowiona w umowie między właścicielem a przedsiębiorcą przesyłowym (w formie aktu notarialnego) albo przez sąd. Gdy właściciel odmawia zawarcia umowy, a urządzenie jest potrzebne, wniosek do sądu może złożyć przedsiębiorca. Z kolei właściciel może żądać ustanowienia służebności za wynagrodzeniem, gdy to przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy. W praktyce przedsiębiorcy powołują się też czasem na zasiedzenie służebności, dlatego każdą sprawę trzeba ocenić indywidualnie.
Komu należy się wynagrodzenie
Wynagrodzenie przysługuje właścicielowi (lub użytkownikowi wieczystemu) nieruchomości, przez którą przebiegają urządzenia przesyłowe, jeśli służebność nie została wcześniej ustanowiona za wynagrodzeniem, a przedsiębiorca nie nabył jej w inny sposób. Roszczenia mogą dotyczyć zarówno samego ustanowienia służebności, jak i korzystania z gruntu w przeszłości bez tytułu prawnego.
Od czego zacząć
Najpierw warto sprawdzić, jakie urządzenia przebiegają przez działkę i czy w księdze wieczystej jest wpisana służebność. Orientacyjną kwotę możliwych roszczeń policzysz w naszym kalkulatorze odszkodowania za słup na działce.